....(راشدین) ....

(ایستاده خواهیم مرد، اما زانو زده زندگی نخواهیم کرد) . (پیشه وا ی شه هید قاضی محمد- رحمه الله).
 
شیخ المحدثین. حضرت امام بخاری. رحمه الله.
ساعت ٢:٤٦ ‎ق.ظ روز دوشنبه ۱٤ تیر ۱۳۸٩ : توسط : محسن نصری - س -

زندگینامه ی حضرت امام بخاری (علیه الرحمه) در چند نکته:

١-امام ابو عبد الله محمد بن اسماعیل بن ابراهیم بن مغیره بن بردزبه بخاری در سیزدهم شوال ١٩۴ه.ق . در شهر بخاری ( یکی از شهرهای ازبکستان فعلی )در خانواده ای متدین و مذهبی دیده به جهان گشود.


 

٢- پدرش(اسماعیل) از محدثین بوده واز شاگردان حماد بن زید وامام مالک بوده است واز همراهان عبد الله بن مبارک بوده است.امام بخاری در همان اوان کودکی پدر عالم وزاهد وفرزانه اش را از دست داد ومادرش که بانویی عابد وزاهد بود سر پرستی اورا عهده دار شد.

٣- امام بخاری با ذکاوت وا لا یی که داشت در مدارس سنتی آنروزی به علم حدیث علاقه ی وافری داشت وتا ١۶ سالگی هفتاد هزار حدیث حفظ نمود.ودر ١١ سالگی از علامه (داخلی) ایراد می گرفت.

۴- بخاری  در (٢١٠ ق) در شانزده سالگی، به همراه مادر وبرادرش  راهی مکه شد و بعد از ادای مناسک  حج با مادر وبرادرش  به بخاری برنگشت. وبه فراگیری دانش حدیث وشریعت پرداخت. ودر ١٨ سالگی به نزد علمای مدینه رفت.واز این رهگذر به بصره ، کوفه ، بغداد،  شام، مصر،مرو،واسط،نیشابور،و  ری  که مراکز علمی آن زمان بودند سفر نمود.

۵- اساتید بخاری به شمار نمی آیند و ذکر آنهادر اینجا نمی گنجد ومنجمله: محمد بن عبدالله انصاری و مکی بن ابراهیمو علی بن مدینی و احمد بن حنبل و اسحاق بن راهویه و ابو بکر و عثمان فرزندان ابو شیبه و ابو حاتم رازی. و همچنین شاگردان او بسیارند و از جمله ی آنان  :امام مسلم ونسائی وترمذی و مروزی و ابن ماجه اند.

۶- بخاری دارای اخلاق وزهد واخلاص بود وخوش زبان و سخاوتنمند. ودر تیر اندازی ودانش اسلحه آگاهی وافری داشت.ومالش را به مضاربه می داد تا با این کار ادامه ی تحصیل دهد.

٧- اما  از مجالست با حکام و همنشینی با آنان بسیار پرهیز می کرد. ومعتقد بود که استقامت در دین در صورت همراهی با حکام بسیار مشکل است. وپیشنهاد امیر بخاری ( خالد بن احمد ذهلی)را که گفت به قصر بیا وبه فرزندانم صحیح بخاری وتاریخ کبیر را  بیاموز، رد کرد ، وفرمود من علم را خوار وذلیل نمی کنم وشما هم مثل بقیه ی  مسلمانان به مسجد بیائید وهمراه با آنان در درس حاضر شوید. وبه همین علت بعدها از بخارا بیرونش کردند وبا داغهایی که همین حاکم مستبد (بخاطر همین کار )بر دلش  نهاد در نهایت مظلومیت و غربت از دنیا در رفت.

٨-نظر بزرگان در باره دانش وفقاهت وی بسیار است واز جمله ی آنان: عبدالله بن محمد مسندی، ابو حاتم رازی، صالح بن محمد جزره، سلیم بن محمد، قتیبه ابن سعد، دارمی، محمد بن نصر شافعی، نعیم بن حماد خزاعی ، حاشد بن اسماعیل، وامام نووی می فرمایند: امام بخاری در انواع علوم از توانائی ویژه ای برخوردار بوده ودر استخراج حدیث واثبات نکات ریز آن کسی به پای او نمی رسد. وبدون تردید هر کس با خواندن کتابش به این نکته پی خواهد برد.

٩- ضریب هوشی وقدرت حافظه ی ایشان زبانزد خاص وعام بوده ومورد توجه اساتید وی قرار است.

١٠- تالیفات وی بسیار است از جمله:  قضایا الصحابه و التابعین واقاویلهم،  ، الادب المفرد، اسامی الصحابه، کتاب الاشربه، برالوالدین،وکتاب: التاریخ الکبیر ، والتاریخ الاوسط، والتاریخ الصغیر، الجامع الصحیح المسند من حدیث رسول الله وسننه وایامه. (معروف به صحیح بخاری)وبالغ برصد شر برآن نوشته اند، ومهمترینشان فتح الباری( عسقلانی) . و عمده القاری( بدرالدین عینی)می باشند.

١١- امام بخاری در روستای خرتنگ در نزدیکی سمر قند درسن ۶٢سالگی در شب عید فطر سال ٢۵۶  از هجرت سیدنا مصطفی (ص) دار فانی را وداع فرمود  و این خورشید تابناک دنیای علم ومعرفت غروب نمود ودر همانجا به خاک سپرده شد. انا لله وانا الیه راجعون.

به نقل از مقدمه ی کتاب (شرح مختصر صحیح بخاری  )  با مقداری تلخیص ،به قلم استاد عبد القادر ترشابی. در ١۴٢٣ ق - امارات: شارجه. فجزاه الله خیر الجزآء .